Karayolları Trafik Yönetmeliğinde, iş makineleri, “Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.” şeklinde tanımlanmıştır.

G sınıfı hariç tüm sürücü belgesi sınıflarında sürücü adaylarının sürüşü öğrenme ve direksiyon sınavında aracı kullanabilmeleri için K sınıfı sürücü aday belgesi alması gerekmektedir. Bu belge sürücü kurslarının gerekli başvuruları sonucu alınır ve 6 ay boyunca geçerlidir.

G sınıfı sürücü belgesi diğer sürücü belgelerine göre farklıdır ve başka bir sınıf sürücü belgesinin bu belge yerine geçerliliği bulunmamaktadır. G sınıfı sürücü belgesine sahip sürücüler M sınıfı belge ile sürülebilen 50 cc motor hacmini geçmeyen mopedleri kullanabilmektedir.

G sınıfı sürücü belgelerinin geçerliliği M, A1, A2, A, B1, B, BE, F sınıflarında olduğu gibi 10 yıldır. 10 yıl sonunda yapılacak sağlık muayenesi neticesinde sürücülüğü etkileyen bir kusur bulunmazsa yenileme için başvuru yapılır. Eski sürücü belgesi yenilenene kadar 15 gün geçerli olmak üzere sürücüye “Sürücü Belgesi Yerine Geçen Geçici Belge” (Ek-50) verilir.

İş makinelerinin, yerleşim yeri içinde ve dışında azami hız sınırı 20 km/sa olarak belirlenmiştir. Karayollarında trafiğe çıkış için Karayolları Genel Müdürlüğünden “Özel İzin Belgesi” alınması gerekmektedir. Otoyollara ise yolun yapım, bakım ve işletilmesinden sorumlu kuruluştan izin alınmadan girişleri yasaktır. Bu sebeple çoğunlukla nakil işlemleri başka araçlara yüklenerek yapılır.

Araçların iki yönlü trafikte karşılaşmalarında yol dar ve aksi bir trafik işareti yol ise yokuş çıkan aracın geçiş güvenliğini sağlamak için sağda cep varsa girmek veya sağa yanaşarak durmaları gerekmektedir. Yokuş çıkan bir aracın geçişi zor veya mümkün değilse yokuş inen araç yol vermelidir.

Dar yollarda motorsuz araçları sürenler motorlu araçlara yol vermelidir. Ayrıca, otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, arazi taşıtı, lastik tekerlekli traktör, iş makinelerini sürenler yazılış sırasına göre önce yazılan araca yol vermelidir.

Moped, 45 km/sa hızı geçemeyen, motor hacmi 50 cc’den az olan motorlu bisiklettir. Motorlu taşıtlar vergisi olmamakla birlikte zorunlu trafik sigortası yapılması zorunlu değildir.

Araç kullanmaya engel teşkil edecek bir sağlık probleminin olmaması da diğer ehliyet tiplerinde olduğu gibi genel bir gerekliliktir. 26/9/2006 tarihli ve 26301 sayılı Resmî Gazete’de yer alan “Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik” şartlarına sahip olmaları, adli sicil belgesinde sürücü olmasına engel olacak bir durum olmaması gerekmektedir.

Sürücü kursları tarafından verilen teorik eğitimlere katılarak teorik ve uygulama sınavlarında gerekli başarıları gösterip motorlu taşıt sürücü sertifikasını almış olmaları sürücü belgesi almak için son adımlardandır.

Sürücü belgesi başvuruları randevulu olarak Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü web portalı üzerinden, çağrı merkezinden veya randevusuz nüfus müdürlüklerinden yapılabilmektedir.

İlk defa sürücü belgesi alacak olanların 2021 yılı ücret tarifesine göre, Vergi Tahsil Yetkisi verilen banka hesaplarına 1368,4 TL harç ücreti, 225 TL değerli kâğıt bedeli ve 45 TL Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Hesaplarına vakıf hizmet bedeli olmak üzere toplam 1638,4 TL ödeme yapmaları gerekmektedir.

Eski tip sürücü belgeleri 31.12.2022 tarihine kadar geçerlidir. Bu tarihe kadar nüfus müdürlüklerinden yeni tip ehliyet ile değişiminin yapılması gerekmektedir.

B1, F, G, A1, A2, A, B, BE, C, CE, C1, C1E, D, DE, D1, D1E, sürücü belgelerine sahip tüm sürücüler M sınıfı sürücü belgesiyle sürülebilen moped araçları kullanma yetkisine sahiptir.

Sadece M sınıfı sürücü belgesine sahip olan sürücüler, moped harici herhangi bir aracı sürememektedir.

M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı sürücü belgeleri 10 yıl boyunca geçerlidir. 10 yıl sonunda sürücü olmaya engel bir durum oluşmadığını sağlık raporuyla belgeleyenler sürelerini tekrar 10 yıllığına uzatabileceklerdir.

Karayolu Trafiği Konvansiyonuna üye olan 84 ülkede Türk sürücü belgesi geçerlidir. Ülkelerdeki geçerlilik süresi değişkenlik göstermektedir.

Hız ölçümünde ve konum belirlemede genel terim olarak kullanılan radar trafikte belirlenen hız limitlerine araç sürücülerinin uyup uymadığını kontrol etmek için kullanılmaktadır. Trafikte araçların hız ölçümleri, radyo dalgası, lazer yöntemi, kamera ile görüntü işleme, koridor ortalama hız tespiti ve yol altına yerleştirilen metal algılayıcılar ile birlikte çalışan plaka tespit kameraları vasıtasıyla yapılmaktadır.

Geçmişten günümüze en yaygın kullanılan hız ölçüm yöntemi radyo sinyalleriyle yapılmaktadır. Bu yöntem yol kenarında duran, aynı yönde hareket eden ekip araçlarında veya yol kenarına belirli açıyla yerleştirilen sistemler ile uygulanmaktadır. Radyo dalgası bir elektromanyetik radyasyon çeşidi olduğundan yayılım hızı ışık hızıdır (3×10^8 m/s). Radyo dalgasıyla çalışan bir radar, sinyal üretici, verici, alıcı ve antenlerden oluşmaktadır. Radyo sinyali verici kaynaktan hareket eder ve menzil içerisindeki bir araçtan yansıyarak alıcı birimine ulaşır. Sinyalin gidiş ve dönüşü arasında geçen zamana göre varlığın mesafesi, yönü ve hızı ölçülebilmektedir. Gönderilen radyo dalgasının yansıması, tır gibi yüzey alanı büyük araçlarda daha uzun mesafelerde hız ölçümü yapılabilirken, motosiklet gibi küçük yüzey alanlı araçlarda daha kısa mesafelerde ölçüm yapılabilmektedir.

Lazer yöntemi ile hız ölçümü tıpkı radyo sinyaliyle ölçüm gibi çalışmaktadır. Gönderilen lazer sinyalinin ne kadar sürede alıcı birimine ulaştığına bakılarak hız tespit edilir.

Koridor yönteminde, belirli mesafelerle yerleştirilen plaka tespit kameraları araçların bu mesafeyi ne kadar sürede tamamladığına bakarak hızlarını ölçer. Hız tespitinde tuzak radarlar yerine bu tip ortalama hız ölçüm yöntemleri sürücülerin kurallara uyma yüzdesini arttırmakta ve anlık yapılabilen hız aşımlarını telafi edebilmektedir. Bu sayede tek nokta yerine belirli bir mesafe boyunca araçların hız sınırlarını aşması önlenerek trafik güvenliği daha iyi sağlanacaktır.

Kamera kullanılarak yapılan görüntü işlemeli hız ölçümlerinde kamera lensi hangi mesafeye ayarlanmışsa o kadar uzaktan ölçümler yapılabilmektedir. Bu yöntemle sanal olarak belirlenen iki çizgi arasından aracın geçiş süresi hesaplanarak birçok şerit üzerinden aynı anda hız ölçümü yapılmaktadır.

Yol altına belirli aralıklarla yerleştirilen metal algılayıcılar ile geçilen süre üzerinden hesaplama yapılır ve yolun devamında yer alan kameralar ile plaka tespit edilerek ilişkilendirme yapılmaktadır.

Araç sürücülerinin, yol şartlarını ve bilgilendirmeleri göz önüne alarak hızlarını ayarlaması ve olası kazaların önüne geçerek trafik güvenliğinin arttırılmasına fayda sağlaması en temel sorumluluklardandır.

Standart plakalarda iki adet TR hologramı ile birlikte iki adet ay-yıldız hologramı, beyaz bölgede bir adet mühür ve yine beyaz bölgede plakanın alt kısmında bulunup boydan boya uzanan dalga şeklinde bir iz bulunmaktadır. Ölçülerin yanında bu şekilsel kriterleri taşımayan tüm plakalar kusurlu sayılacak ve ağır cezai yaptırımlara tabi tutulacaktır.

Alfa Romeo gibi özellikle İtalyan otomobil modellerinde, plaka ortada olmadığı için Tip 1 plaka kullanımı hem kötü bir görüntü oluşturmakta hem de zaten köşeye yakın olduğu için trafik ekiplerince de zor okunmaktadır. Ayrıca trafik kanununda “uygun plaka yeri olmaması durumunda, ilgili tescil kuruluşunun izniyle küçük plaka takılabilir” şeklinde bir hüküm bulunmaktadır. Ancak tüm bunlara rağmen tescil kurumu basılmış plakanın boyutları ile oynamanın, plakanın standart dışı olmasına neden olacağını ve cezai yaptırımların uygulanabileceğini belirtmiştir. Dolayısıyla bu tip araçlarda Tip 1 yerine Tip 2 ki plakaların kullanımı önerilmektedir.

Bir başka husus da göze daha hoş gözüken APP plakaların kullanılmasıdır. Bir zamanlar tescil kurumlarınca mühürlü APP plakalar basılıp verilmiş olsa da bu tip plakalarla çevirmeye girdiğinizde sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Ayrıca mühürü olmayan APP plaka ile yakalanmanız durumunda bagajda orijinal plaka bulunsa dahi cezai işlem uygulanmıştır. Ayrıca yeni yönetmelik ile birlikte APP plakalı araçlar muayeneden de geçememektedirler ve bir defaya mahsus olmak üzere cezai işleme tabi olmadan yasal plaka ile tekrar muayeneye girmeleri gerekmektedir.

2017 yılından itibaren değişen mevzuatla birlikte orijinal dışı tüm plakalarla beraber (farklı yazı tipi, 3d tipinde vs.) APP plaka kullanımı da yasaklanmıştır. Yeni mevzuata göre, tüm APP plakalar muayeneden geçememektedir.  Muayene sonrasında APP plaka kullanımı nedeniyle ağır kusur  alan kullanıcılar, bu kusuru belgeleyen muayene raporuyla birlikte şoförler odasına başvurarak yasal plaka alma işlemini yürütebilirler. Yasal olmayan plakayı, muayeneye girilmeden önce yenilemek için ise notere başvurulması gerekmektedir.

Standartlara aykırı plaka kullanımının cezası 2020 yılı için 804 TL olarak belirlenmiştir.

Bağlantı yolları, kavşaklarda, alt geçitli köprülü yollarda, otoyol bağlantılarında genellikle kavisli tek veya iki şeritli tek yönlü yollar şeklinde tasarlanmaktadır. Yolun tasarımına göre sürücüler tüm yönlere bağlantı yollarını sırasıyla kullanarak geçiş yapabilmektedir.

Trafikte araç kuyruğunun artmasına neden olabilecek birçok sebep olabilir. Yol çalışması, kaza, aracın arıza yapması, trafik sinyalizasyonunun bozulması veya yanlış çalışması, işe gidiş veya işten dönüş saatlerinde araç yoğunluğunun aşırı artması, bazı organizasyonlar gereği araç geçişine kapatılması bu sebeplerden bazılarıdır.

Trafik yönetim uygulamaları yapılırken her zaman olası bu gibi senaryolar göz önüne alınarak planlamalar yapılmakta veya gözlemler neticesinde yeni alternatif arayışlarına girilmektedir. Buna uygun olarak karayollarında özellikle sıkışıklık olabilecek noktalarda sürücülerin gitmek istedikleri yöne alternatif olabilecek rotalar çıkarılır. Bu rotalara yapılacak bağlantılar ise bağlantı yollarıyla yapılmaktadır.

Bağlantı yolları araç yoğunluğunun farklı rotalara dağıtılarak azaltılmasını sağladığından trafikte bekleme süresi azalmakta, kaza oranları azalmakta, trafik güvenliği artmakta, emisyon değerleri azalmakta ve yakıt tüketimi düşmektedir.

Yapılan uygulamalara örnek vermek gerekirse, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından Ankara yönündeki Ümraniye’de yer alan Tepeüstü Kavşağı bölgesinde trafik yoğunluğunun azaltılması için tek şeritli 850 metre uzunluğundaki Çakmak TEM bağlantı yolunun açılmasıyla sürücülere yaklaşık 45 dakikalık zaman tasarrufu sağlanmıştır. Çok kısa bir mesafe olmasına rağmen trafik akışının artmasına büyük katkı sağlayan bağlantı yolları konforlu bir sürüş için tespit edilen örnekteki gibi doğru noktalara uygulandığında faydalı olmaktadır.

Ücretli köprü ve otoyollara geçiş için çok fazla sayıda bağlantı yolu bulunmaktadır. Bağlantı yollarına tabelalar ile yapılan yönlendirmeler aracılığıyla sürücüler uygun şekilde yönlendirilmektedir. Eğer ücretsiz geçiş sağlanmak isteniyorsa yeşil otoyol tabelalı olan bağlantı yolları yerine mavi tabelalar tercih edilmelidir.

Bağlantı yolları ile trafik akışının belirli bir hızla gerçekleştiği yollara bağlantı sağlandığından yola girişlerde dikiz aynasından geliş yönü kontrol edilerek dikkatli bir şekilde en sağ şeritten yola giriş sağlanmalı ve trafiğin akış hızına ulaşılmaya çalışılmalıdır.

HGS etiketleri, PTT veya banka şubelerinden, araç ruhsatı ve kimlik belgeleri ibraz edilerek satın alınabilmektedir. Bankalar tarafından HGS bakiyesi belli bir limitin altına düştüğünde, belirlenen tutarların otomatik olarak yüklenmesi hizmeti de verilmektedir. HGS etiketi ve bu etikete yüklenmiş bakiye ile köprü veya otoyol geçişlerinde yanınızda nakit para bulundurma zorunluluğu da ortadan kalkmıştır.

HGS etiketine bakiye yüklemeden önce, mevcut bakiyeyi öğrenmek için birkaç farklı yol mevcuttur. Elektronik sistemlerle aranız yoksa en kolay yöntem, PTT şubelerine giderek bakiyeyi öğrenmektir.

Şubeye gitmek istemiyorsanız, bakiye öğrenme işlemini uzaktan da yapabilirsiniz. PTT’nin resmi web sitesin olan https://hgs.epttavm.com/sorgula adresinden hesabınız varsa giriş yapıp, hesabınız yoksa da “Hemen Üye Ol” butonuna tıklayarak hesap oluşturduktan sonra bu hesabınızla öğrenebilirsiniz.

PTT web sitesine üye olmak istemiyorsanız ve e-Devlet şifreniz varsa bakiye sorgulama işlemini e-Devlet kapısı sisteminden de gerçekleştirebilirsiniz. Bunun için https://www.turkiye.gov.tr/ptt-hizli-gecis-sistemi-hgs-hesap-bilgileri-sorgulama adresinden e-Devlet şifresi ve TC kimlik no ile giriş yapılmaktadır. e-Devlet sisteminde varsa geçiş ihlalleriniz de sorgulanabilmektedir.

Bakiyenizi yukarıda anlatılan yöntemler ile öğrendikten sonra eğer yeterli bakiye yok ise yükleme yapılması gerekmektedir. Yine elektronik sistemleri kullanmak istemezseniz, PTT şubelerinden nakit para ile HGS etiketine bakiye yüklemesi yapabilirsiniz. Bunun haricinde genellikle otoyol çıkışlarında yer alan Yüklematikler vasıtasıyla da HGS Bakiye yükleme işlemleri yapılabilmektedir.

İnternet ile aranız iyiyse, yukarıda belirtilen PTT web sayfasından veya uygulama marketlerinden telefonunuza yükleyeceğiniz HGS uygulamasıyla da kredi kartı bilgileri girilerek yükleme yapılabilmektedir.

Eğer HGS geçiş sistemini İstanbul gibi şehirlerde her gün kullanıyorsanız anlaşmalı bankalara vereceğiniz otomatik yükleme talimatı ile HGS hesabınızdaki bakiyenin belli bir seviyenin altına düşmesi durumunda banka hesabından veya kredi kartı hesabından otomatik yükleme gerçekleşebilir. Otomatik yükleme talimatı siz takip etmeseniz bile otomatik olarak gerçekleşeceğinden dolayı ceza ihtimaliniz olmayacaktır. Son zamanlarda mobil telefon operatörleri, SMS ile HGS etiketlerine bakiye yüklemeyi sağlamaktadır.

Eğer HGS etiketinizde yeterli bakiye yok ise cezai yaptırımlarla karşılaşmamak için bu yollardan birisiyle bakiye yüklemeniz gerekmektedir.

Can ve mal güvenliğinin temeli olan trafik akışının tanzimi için gerekli kurallara uymak ve uygulanmasını sağlamak son derece önemlidir. EDS’ler kullanılmadan önce trafik polislerinin trafik kurallarının uygunluğuyla ilgili yaptığı denetleme ve uygulamalar yetersiz kalabilmekteydi. Bu yetersiz kontrolden faydalanarak trafik kurallarını hiçe sayanlar yüzünden trafikte kural ihlalleri artmakta, can ve mal kayıpları yaşanmaktaydı.

Kurallara uymayan araçların EDS ile tespit edilmesiyle, ilgili ihlal gereğince cezai işlem uygulanmaktadır. Yapılan uygulama insan kontrolü olmaksızın tamamen elektronik ortamda gerçekleştirildiğinden gece gündüz fark etmeksizin kural ihlal tespitleri yapılabilmektedir.

EDS ile park ihlali, kırmızı ışık ihlali, yaya yolu ihlali, emniyet şeridi ihlali, ters yön ihlali, toplu taşıma araçlarının kullandığı tercihli yolların ihlali, hemzemin geçit ihlali, tramvay yolu ihlali, gabari kontrolü, plaka tanıma, hız koridoru uygulaması gibi trafikte birçok alanda elektronik denetleme yapılabilmektedir.

EDS’ler ile araç sürücülerinin asgari düzeyde trafik kurallarına uyması amaçlanmaktadır. Uygulanan trafik idari para cezalarının kural ihlallerindeki caydırıcılığa katkısı bulunmaktadır. Sistemin uygulandığı birçok bölgede kural ihlallerinde yüzde 90’a yakın azalma gözlemlenmiştir.

EDS sistemi kullanım amacına göre kamera ve sensörler kullanır. Sistem tasarlanan kural ihlallerine göre ceza ve ilgili birimlere bildirim yapmaktadır. EDS’ler yolun kenarında ve üstünde sabit direklerde olabildiği gibi uygun ekipmanlarla mobil trafik kontrol araçlarına da yerleştirilmektedir.

EDS’ler gece görüşlü yüksek çözünürlükte uzak mesafeleri görebilen lenslere sahip özel kameralara sahiptir. Kamera ile alınan dijital görüntü üzerinde görüntü işleme yapılarak aracın plakası belirlenir. Hız kontrolü aynı kamera ile yapılabileceği gibi ek radar sensörleri ile de yapılabilmektedir. Yaya yolu ihlali, tercihli yol ihlali, gabari kontrolü gibi ihlallerinin tespitlerinde manyetik loop, RF, lazer gibi birçok sensör, kameralarla birlikte çalışarak gerekli kontrolleri gerçekleştirmektedir.

EDS’de toplanarak eşleştirilen veriler dijital imza teknikleriyle güvenli bir şekilde saklanılmaktadır. Saat, tarih, konum, kural ihlali çeşidi, ihlal fotoğraflamalarını içeren veriler, kablolu özel bir ağ üzerinden EDS merkezine aktarılır.

2918 Karayolları Trafik Kanunu’na 13/02/2011 tarihinde getirilen Ek Madde 16 ve Ek cümlesi gereğince belediyeler veya sermayesinin tamamı belediyelere ait şirketler tarafından kurulacak elektronik denetleme sistemlerinin, Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılması durumunda sistem yatırım maliyetine ulaşılıncaya kadar toplanan trafik idari para cezalarının yüzde 30’u devamında ise yüzde 15’i sistem kullanımı hizmet bedeli olarak belediyelere ödeneceği kararlaştırılmıştır.

EDS sistemleri ilk kurulmaya başladığı zamanlarda farklı belediyeler ve sistemi kuran firmalarca tuzak amaçlı para kazanmaya yönelik kurulduğu gündeme gelmiş ve ardından düzenlemelere gidilerek amacına uygun şekilde birçok noktada hizmet vermeye başlamıştır.

Hız koridoru sisteminde karayolu üzerine belirli bir mesafede giriş ve çıkış noktalarına kameralar yerleştiriliyor. Kameralardan elde edilen verilerle araçların giriş, çıkış zamanları ve plakaları kayıt altına alınıyor. Yol uzunluğuna ve yolculuk süresine göre ortalama hız hesaplanarak sürücünün hız limitlerine uyup uymadığı kontrol ediyor. Eğer araç hız limitini yüzde 10’dan fazla aşmışsa cezai işlem uygulanıyor. Hız koridoru uygulamasıyla farkındalık oluşturan bir hız tespit uygulaması planlanıyor.

Bazı şehirler arası karayollarında uzunca bir süredir uygulanan hız koridoru sistemi, ölümlü ve yaralanmalı kazaları ciddi oranda azaltmıştı. Elde edilen sonuçların başarılı olması, hız koridoru uygulamasının Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının önünü açtı.

Hız koridoru uygulamasında bakanlık bünyesinde hali hazırda bulunan kameraların ve yerli imkanlarla geliştirilmiş yazılımların kullanılması planlanıyor.

İlk uygulamanın Ankara ve çevresindeki karayolları üzerinde yapılacağı duyuruldu. Hız koridoru uygulamasının yaygınlaştırılmasıyla tuzak radar ve sabit elektronik radar uygulamasının tamamen sona ermesi planlanıyor.

Kimi araç sürücüleri uygulamayı daha adil bulurken, kimisi de hız yapan sürücülerin mola vererek sistemi aldatabileceğini düşünüyor. Tüm yol boyunca bir koridor uygulamak yerine belirli uzunlukta daha kısa mesafelerde uygulama yapmak bu endişeyi ortadan kaldırmaya yeterli olabilir.

Eğer HGS hesabı olmasına rağmen, HGS etiketini ön cama yapıştırmadan ücretli köprü ve otoyollardan geçiş yaparsanız gişelerde sarı uyarı lambasıyla birlikte kaçak geçiş uyarı yazısını göreceksiniz. Geçiş ücreti, gişelerde yer alan kameralarla belirlenen aracınızın plakasına bağlı HGS hesabından aynı gün içerisinde cezasız olarak tahsil edilecektir.

Buradan etiket yapıştırmaya gerek olmadığı sonucu çıkarılabilmektedir. Ancak farklı ücretli otoyol işletmeleri tarafından bariyerli giriş çıkışlarla da geçiş sağlanabilmektedir. Eğer girdiğiniz bariyerli gişede ön camınızda HGS etiketi olmadığından dolayı bariyer kalkmaz ve gişede de yardım alabileceğiniz görevli birisi olmazsa görevli birisi gelene kadar gişede beklemeniz gerekecektir.

Köprü ve otoyol gişelerindeki ücretlendirme nakit para alışverişi ile yapılıyordu. Bu sistem gişelerde uzun kuyruklar oluşmasına ve gereksiz vakit kaybına neden olmaktaydı. Otomatik Geçiş Sistemi (OGS) ile nakit para tahsilatın azaltıldı. Ancak araç içerisine yerleştirilen OGS cihazının pahalı olması, sık sık arızalanması nedeniyle beklenilen ilgiyi görmedi. Ardından Kartlı Geçiş Sistemi (KGS) uygulanmaya başladı ancak gişelerde araçlar dur-kalk yaptıklarından ve kart arızası ya da bakiye yetersizliği durumlarından kaynaklı problemler yaşandı. OGS ve KGS’nin faydalı yönlerinin birleştirilmesiyle oluşturulan HGS birçok problemi ortadan kaldırabilmiştir.

17 Eylül 2012’den itibaren ücretli köprü ve otoyollardan geçişlerde KGS yerine HGS kullanılmaya başlanılmıştır.

HGS ön ödemeli bir geçiş sistemidir. Hesabınızda yeterli bakiye yoksa sistem 15 gün bakiye yükleme süresi vermektedir. HGS hesabına 15 gün içerisinde gerekli yükleme yapılmadığında sistem, hesabı 5 katı ücret ile cezalandırmaktadır.

HGS etiketi almak isteyen kişi, kimliği ve aracın ruhsatıyla aracın plakasına PTT veya bankalardan gerekli işlemleri yaparak sahip olabilmektedir. HGS hesabı olmadan yapılan geçişlerde cezai duruma düşmemek için 15 gün içerisinde hesap açarak bakiye yüklenilmesi gerekmektedir.

HGS kart tipi ürün kullanılıyorsa, PTT merkez ve şubelerine gidilerek kartı iptal etmeden yeni plaka ile güncelleyebilir veya Plaka Sıfırlama işlemi yaptırarak ileride satın alınacak aracın plakası işlenerek kullanılabilir. HGS kart banka aracılığıyla alınmışsa ilgili bankaya başvurarak bilgi alınması gerekmektedir.

İptal edilen HGS içerisindeki bakiye, HGS üzerine kayıtlı olan kişi tarafından 1 ay sonra PTT merkezlerinden alınabilmektedir. Eğer iptal edilen HGS etiketi içerisindeki bakiye, yeni alınan HGS etiketine aktarılmak istenirse gerekli kontrollerden yapıldıktan sonra 7 gün içerisinde bakiye transfer işlemi tamamlanmaktadır.

Sattığınız aracın HGS etiketini iptal etmeyip sadece ön camdan söktüğünüzde kendi hesabınızdan ücret alınmayacağını düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. HGS etiketi veya kartı aracın plakasına tanımlıdır. Farklı bir araca yerleştirilerek kullanılamaz. Plaka okuma yapan kameralar sayesinde aracın ön camında etiket olmasa dâhi, aracın plakasına bağlı HGS etiketi sistemden belirlenerek ücret tahsil edilmektedir.

Birçok kişi aracını sattıktan sonra, HGS etiketini iptal ettirmeyi unutuyor ve aracın yeni sahibi ücretli yollardan geçtiğinde yol ücreti aracın eski sahibinden tahsil ediliyor. HGS hesabında yeterli bakiye yoksa ve 15 gün içerisinde yükleme yapılmazsa normal geçiş ücretinin 5 katı ücretle cezalı ödeme de alınmaktadır. Eğer HGS hesabınıza, PTT Posta Çeki hesabı veya kredi kartı üzerinden otomatik ödeme talimatı verdiyseniz hesap ekstreniz gelene kadar yapılan geçişler karşılığında alınan ücretleri fark edemeyerek yüklü miktarda ödeme yapmak zorunda kalabilirsiniz.  Bu olumsuzlukla karşılaşmamak için aracın satışı yapılır yapılmaz etiket iptali gerçekleştirilmelidir.

Yeni HGS ürünü almak için PTT merkez ve şubeleri, otoyollarda belirlenen HGS alma ve bakiye yükleme yerleri veya bankalar aracılığıyla başvuruda bulunarak yetkili kişiye aracın sınıfının doğru olarak belirtilmesiyle kimlik ve aracın ruhsat veya ruhsat fotokopisini kullanarak işlemlerinizi tamamlayabilirsiniz.