Kanunda yapılan son değişiklikten önce araç bedellerinin tamamı için amortisman ayrılarak gider yazılabiliyor ve aracın giderlerinin de tamamı matrahtan indirilebiliyordu. Ancak 7.12.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile hem amortisman giderleri hem de araç giderleri ile ilgili sınırlandırma getirildi.

Eğer sıfır km binek otomobil satın alınacaksa, vergiler hariç en fazla 140.000 ₺’ye kadarlık kısmı gider olarak dikkate alınabilir. Katma değer vergisi kanuna göre indirim yapılamayan KDV, gider olarak yazılabilir . ÖTV ve KDV toplamının ise en fazla 140.000 ₺’si gider yazılabilir.

Binek otomobilin ikinci el olarak alındığı hâllerde ise amortismana tabi tutarı ise 300.000 ₺’yi aşamaz. Aşan kısmı gider olarak dikkate alınmaz.

Araçlara ilişkin giderlerin ise en fazla yüzde 70’i gider olarak kabul edilmektedir. Bu giderlerin KDV tutarları ise KDV kanununa göre ancak yüzde 70 i indirilebilmektedir. Yani araç için yapılan bakım, onarım, akaryakıt, OGS, HGS, Köprü Geçiş Ücretleri, kasko, sigorta, kredi faizi gibi tüm gider kalemlerinin en fazla yüzde 70’i gider yazılır. Kısacası araç tamamen şirkette kullanılsa bile 100 ₺’lik yakıtın 70 ₺’si şirket giderlerine eklenebilir. Yapılan giderlerin işletmeye veya envantere kayıtlı ya da kiralama yoluyla edinilen binek otomobillere ilişkin olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Tüm binek otomobiller için aynı kısıtlama söz konusudur.

Kanuna ilişkin Genel Tebliğ’de; 2020 yılı için kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kira bedelinin 5.500 ₺’ye kadarlık kısmı kabul edilmektedir.

Sınırlandırma kapsamına giren binek otomobiller tanımı ve bu grupta nelerin olduğunun cevabı ise, Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 pozisyonunda yer alan motorlu taşıtlardır.

Binek otomobil kiralama işi ile uğraşan mükellefler sınırlandırmadan istisna olarak tutulmaktadır. Ancak diğer faaliyetlerle uğraşan mükellefler ise bu sınırlandırmaya tabi olmaktadır.

Yerli üretim araçların baz modellerin yüzde 45 ile 50 arasında ÖTV uygulanıyor ancak vergi yalnızca ÖTV ile sınırlı kalmıyor. Bunun üzerine bir de yüzde 18 oranında KDV alınıyor. İki vergi yükü birleşince araç satış fiyatının yüzde 70’den fazla artmasına sebep oluyor.

Fiat Egea 1.4 Fire 95 HP modeli yüzde 60 yerlilik oranına sahip yerli üretim aracın vergisiz bedeli 63.816 TL olarak görünüyor. Buna yüzde 45 ÖTV ve ÖTV’li fiyat üzerinden hesaplanan yüzde 18 KDV eklenince satış fiyatı 110.990 TL’ye ulaşıyor.

Toyota Corolla 1.6 Vision modeli yüzde 55 yerlilik oranına sahip aracın vergisiz bedeli 90.735 TL olarak görünüyor. Buna yüzde 50 ÖTV ve yüzde 18 KDV eklenince satış fiyatı 161.800 TL’ye ulaşıyor.

Renault Clio Joy 1.0 SCe 72 bg modeli yüzde 66 yerlilik oranına sahip ve vergisiz araç bedeli 77.258 TL olarak görünüyor. Buna yüzde 45 ÖTV ve yüzde 18 KDV eklendiğinde satış fiyatı 133.900 TL olarak ortaya çıkıyor.

Son yapılan ÖTV düzenlemesinde yerli imalatın desteklenmesinin amaçlandığı belirtilmişti. Ancak en ucuz yerli üretim otomobil, vergi yükü (ÖTV ve KDV) nedeniyle 110.000 TL sınırını aştı. Araçlarda donanım arttıkça vergi oranları daha da yükseliyor. Örneğin, Fiat Egea’nın yüksek donanımlı modeli manuel vites 1.6 M.Jet 120 HP aracının satış fiyatı 198.900 TL’ye ulaşıyor.

Yılın ilk 8 aylık döneminde ÖTV geliri yüzde 35 artarak 122,7 milyar TL’ye ulaştı. ÖTV’nin tüm vergi gelirleri içindeki payı yüzde 24 oldu.

Döviz kurunun artmasıyla birlikte araçların ÖTV matrahının yükselmesi ve buna bağlı olarak araç fiyatlarının daha da artması bekleniyor.